Annonse
Annonse
Annonse
Annonse

Ny rapport: Politireform får delar av skulda for auka gjengvald i Sverige

Sentralisering av politiet og mislykka narkotikapolitikk får i ein ny rapport delar av skulda for at gjengkriminaliteten har fått vekse seg så sterk i Sverige.

Ein ny rapport peiker på politireforma som ein av grunnane til auken i gjengkriminalitet i nabolandet.Foto: Johan Nilsson/TT / NTB scanpix
Ein ny rapport peiker på politireforma som ein av grunnane til auken i gjengkriminalitet i nabolandet.Foto: Johan Nilsson/TT / NTB scanpix

– For kvar reform politiet har gjort sidan 1965, då politiet vart statleg, har dei rørt seg lenger bort frå innbyggjarane, seier generalsekretær Magnus Lindgren i tankesmia Stiftelsen Tryggare Sverige.

I den nye rapporten «Ensam är inte stark» prøver den uavhengige stiftinga å gi svar på desse spørsmåla:

Kvifor finst det 60 område i Sverige som politiet ser på som utsette eller særskilt utsette?

Korleis har gjengkriminaliteten kunna vekse seg så sterk?

– Det er eit høgst relevant spørsmål, men det blir faktisk ganske sjeldan svart på, hevdar Lindgren.

Sentralisering

I rapporten blir omstrukturering av politiet trekt fram som ei av dei viktigaste årsakene til veksten i gjengkriminalitet og blomstringa av såkalla «utsette område».

I 2015 vart det gjennomført ein omfattande reform i svensk politi, der 21 separate politistyresmakter vart slått saman til éin. Målet var å komme tettare på innbyggjarane.

– Vi var blant nokre av dei få høyringsinstansane som sa at «nei, sjølvsagt er det ikkje mogleg å sentralisere politiet til sentrale stader og samtidig tru at ein skal komme nærmare innbyggjarane». Det er eit reknestykke som ikkje går opp, seier Lindgren.

Når avstanden mellom politiet og innbyggjarane aukar, blir det vanskelegare å få legitimitet og tillit ute blant folk, seier han. Rapportforfattarane meiner at dette har skapt eit maktvakuum der destruktive krefter har kunna vekse fram.

Annonse

Migrasjonskrise

Utfordringane med reformene har samanfalle med ei rekkje andre faktorar, blir det peika på i rapporten. Mellom anna trekkjer stiftinga fram det dei meiner er ein mislykka narkotikapolitikk og ein kultur der ein ikkje har snakka høgt om problema.

Lindgren meiner òg at utfordringane skaut ytterlegare fart i 2015, då fleire saker dukka opp samtidig med den store reforma og migrasjonskrisa.

– Narkotikaen auka, politiet rykte tilbake og distanserte seg. Samtidig tok vi imot nesten 150.000 asylsøkjarar på kort tid, noko som innebar store utfordringar for kommunane, seier Lindgren, som understrekar at det vil vere ei grov forenkling å seie at problema berre kjem av innvandring.

Rapportforfattarane foreslår ei rekkje tiltak for å snu trenden, både på kort og lang sikt. Mellom anna at næringslivet blir meir involverte i kriminalitetsførebyggjande arbeid og at lovgivinga blir endra for å leggje til rette for meir styresmaktssamarbeid.

Debatt i Riksdagen

Onsdag vart gjengvalden tema under ein partileiardebatt i den svenske Riksdagen.

Statsminister Stefan Löfven mante til samling mot kriminaliteten, men måtte tole hard kritikk frå opposisjonen.

– Stefan Löfven og regjeringa hans vil ikkje eingong erkjenne samanhengen mellom stor innvandring, dårleg integrering og veksande kriminalitet, sa leiar Ulf Kristersson i Moderaterna.

– Når regjeringa er ein del av problemet, så må regjeringa bytast ut, sa han.

Löfven innleidde debatten med å seie at Sverige må slå seg saman mot kriminaliteten, på same måte som under koronapandemien:

– Vi har vore i stand til å samle krefter, vi hjelper kvarandre, vi stiller opp for kvarandre, vi ofrar ting i fellesskap. La oss ta det med oss òg i arbeidet for å skape tryggleik på gater og torg, sa Löfven.

Neste artikkel

MDG ønsker importtoll og totalforbud mot soya i Norge innen 2025