Annonse
Annonse
Annonse
Annonse

Drøymer du om bilferie på landevegene i Europa? Dette må du vite

Drøymer du om bilferie langs landevegene i Europa? Sjekk kva du må passe på – og kva du berre kan glede deg vilt til.

Du kan fly, sykle, segle, toge, busse eller gå – men lite kan samanliknast med fridommen og fleksibiliteten ved å reise i eigen bil. For forfattar og motorentusiast Hans Erik Næss er det særleg kombinasjonen av tre element som lokkar han ut på landevegen igjen og igjen:

– Ei spennande strekning, ein kul bil og minneverdige opplevingar undervegs, seier han. – Den eineståande fridomskjensla eg kjenner når dei tre faktorane kjem saman, er umogleg å forklare for ein som aldri har prøvd det, og unødvendig å forklare til dei som har gjort det sjølve.

Næss, som til dagleg er førsteamanuensis ved Høyskolen Kristiania, vart biten av køyrebasillen alt i barndommen, då familien hoppa i bilen og sette kursen mot Danmark fleire gonger i året. Kjærleiken til bilreiser resulterte etter kvart i boka «Kjøregleder – Bilturar i Europa» (Cappelen Damm 2018), der Næss oppmodar lesarane til å sjå på bilreisene som meir enn berre transport.

MILSLUKER: Forfatter Hans Erik Næss har vært bilfrelst siden barndommen, da familien tok hyppige kjøreturer for å besøke slektninger i Danmark.   Foto: Hans Erik Næss
MILSLUKER: Forfatter Hans Erik Næss har vært bilfrelst siden barndommen, da familien tok hyppige kjøreturer for å besøke slektninger i Danmark. Foto: Hans Erik Næss

– Moglegheitene for minneverdige køyreopplevingar i Europa er bortimot uavgrensa, seier han. – Sjølv om eg har vore på mange turar gjennom åra, og spesielt dei siste fem–seks, kjennest det framleis som eg berre har sett ein liten prosentdel av det kontinentet har å by på.

Som det fell seg

Men før du skal ut på den første bilturen din i utlandet, er det kanskje nokre spørsmål og bekymringar som melder seg.

Er trafikkreglane annleis enn dei eg er vand til i Noreg? Er køyrestilen raskare og meir aggressiv? Kva viss nokon bryt seg inn i bilen min?

TENK MINDRE: Ofte er det små veier som tar deg til storslåtte steder.   Foto: Shutterstock / NTB Scanpix
TENK MINDRE: Ofte er det små veier som tar deg til storslåtte steder. Foto: Shutterstock / NTB Scanpix

Og ja visst, det er ei rekkje ting å ta høgd for, men stort sett går det fint, seier Næss, sjølv om ting ikkje nødvendigvis går hundre prosent etter planen.

– For ein vellykka biltur bør ein kunne ta ting litt på sparket. Eg høyrer ofte snakk om køyrekulturen utanfor Noreg, om kor hissig og kronglete han kan vere. Men dei fleste stadene eg har vore, har sjeldan levd opp til det dårlege ryktet sitt, seier han. – Når det gjeld tryggleiken, kjem ein langt med litt sunn fornuft, mellom anna ved å ta med seg alt av verdisaker når ein parkerer, og ikkje sove i bilen midt i ein by.

FRIHET: Hvis du blir stresset av motorveier i utlandet, legg heller opp kjøreruten via de langt roligere - og mer natuskjønne - landeveiene.   Foto: Shutterstock / NTB Scanpix
FRIHET: Hvis du blir stresset av motorveier i utlandet, legg heller opp kjøreruten via de langt roligere - og mer natuskjønne - landeveiene. Foto: Shutterstock / NTB Scanpix

Likevel hjelper det alltid å vere førebudd. Det første du bør gjere før du kryssar ei landegrense, er å setje deg inn i dei lokale trafikkreglane, til dømes via nettsidene til Naf. Og sjølv om fartsgrensa typisk er høgare i utlandet enn i Noreg, er det ingen som tvingar deg inn på dei travlaste vegane.

– Viss du alltid held deg på motorvegane mellom dei store byane, kan stressfaktoren bli høg. Viss du heller innstiller deg på å bruke god tid, finne alternative ruter og oppleve Europa utanfor hovudfartsårene, blir både landskapet vakrare og køyreopplevinga meir avslappa, seier Næss.

Store forskjellar

Forsikringar er ein annan stressfaktor for mange, anten du køyrer eigen bil eller leiger når du kjem fram. Næss satsar for det meste på den sistnemnde løysinga og opplever då kontraktane som eit minefelt av uoverskodelege kostnader.

"Når du leiger bil i Europa, må du orientere deg i ein jungel av forsikringsordningar".

Forfatter Hans Erik Næss
FØR AVREISE: Kommunikasjonssjef i Gjensidige, Christian Haraldsen, anbefaler å booke leiebil på nett, så du har tid nok til å gå gjennom alle forsikringsvilkårne i ro og mak.   Foto:   Gjensidige
FØR AVREISE: Kommunikasjonssjef i Gjensidige, Christian Haraldsen, anbefaler å booke leiebil på nett, så du har tid nok til å gå gjennom alle forsikringsvilkårne i ro og mak. Foto: Gjensidige

Kommunikasjonssjef i Gjensidige Forsikring, Christian Haraldsen, kjenner seg igjen.

– Eg opplever at det kan vere store skilnader mellom både land og leigeselskap med omsyn til kor tydeleg forsikringsvilkåra blir formidla til kundane. Tilrådinga mi er derfor å bestille leigebil på nett før du reiser heimanfrå, slik at du kan lese kva du går med på i ro og mak. Viss vilkåra framleis verkar uklare, bør du velje eit anna selskap, seier han.

Book på nett

Annonse

Men kva treng du eigentleg av forsikringar når du leiger bil i utlandet? Er det nok med ei standard ansvarsforsikring?

LES NØYE: Det er viktig å holde hodet kaldt når du skal leie bil og tegne under på forsikringsvilkårene. Christian Haraldsen i Gjensidige anbefaler å booke på nett, så du har tid til å forstå alt med liten skrift.   Foto: Shutterstock / NTB Scanpix
LES NØYE: Det er viktig å holde hodet kaldt når du skal leie bil og tegne under på forsikringsvilkårene. Christian Haraldsen i Gjensidige anbefaler å booke på nett, så du har tid til å forstå alt med liten skrift. Foto: Shutterstock / NTB Scanpix

– Kaskoforsikring, som dekkjer skadar på leigebilen, bør i tillegg vere sjølvsagt, seier Haraldsen. – Ein bør òg sørgje for å inkludere ekstra sjåførar i kontrakten viss det er nokon som helst sjanse for at dei vil ende opp bak rattet. Leigebilforsikringa gjeld nemleg berre for individa som er gitt opp som førarar i avtalen. Om andre køyrer leigebilen, er ein straks utan forsikring, både når det gjeld ansvar og kasko.

Når leigebilen blir booka, er det lett å bli overvelda av tilboda om ekstraforsikringar. Men folk flest treng faktisk ikkje noko meir enn ansvarsforsikring og kasko.

– «Collision Damage Waiver» (CDW) er eit døme på ei tilleggsforsikring som gjer at du slepp å betale eigendel ved kollisjonsskadar på bilen. For det første er det uforholdsmessig dyrt, for det andre dekkjer dei fleste norske reiseforsikringar den eigendelen frå før. Sidan dei fleste som dreg på bilferie allereie vil ha denne forsikringa på plass, er CDW i mange tilfelle heilt overflødig. Som ein grunnregel bør ein sørgje for å vere like godt forsikra i utlandet som ein er heime, seier Haraldsen.

Varierande løysingar

Bompengar har vore ei varm potet i Noreg den siste tida, men sjølv om prisane generelt er lågare i utlandet, slepp du sjeldan unna å måtte betale for deg på motorvegane. Nils Sødal, senior kommunikasjonsrådgivar i Naf, seier at avgiftene (med nokre unntak) stort sett finst overalt, og at dei kjem i fleire ulike former.

Nils Sødal, senior kommunikasjonsrådgivar i Naf. Foto: Mariann Tvete
Nils Sødal, senior kommunikasjonsrådgivar i Naf. Foto: Mariann Tvete

– I somme land opererer dei med «vignette» (oblat) som viser at du har betalt den aktuelle motorvegavgifta. Dei er som regel enkle å få tak i som klistremerke til bilruta, og no også digitalt mange stader, men dei er svært viktige å hugse på. Viss ikkje vankar det saftige bøter.

Oblatane gjeld for alt frå ti dagar til eitt år av gongen, og dei gir deg fri ferdsel på motorvegane i det aktuelle landet. Somme har i tillegg ekstra bompengar på spesielle strekningar, til dømes i dei lange alpetunnelane i Austerrike, der du betaler i ein god, gammaldags bomstasjon.

– Utanom oblatordninga er det vanleg å trekkje ein lapp ved innkøyringa til motorvegane, for så å betale når du køyrer av, fortel Sødal.

Viss du faktisk skal sjå litt undervegs, tilrår Sødal å bruke dei mykje finare og kostnadsfrie landevegane.

Tre spektakulære køyreturar i Europa

Hans Erik Næss tilrår desse rutene for deg som vil oppleve Europa på bilferie:

For mektig natur: Grossglockner High Alpine Road (Austerrike)

Ein av dei mektigaste vegstrekningane i Europa (nyleg nominert til Unescos verdsarvliste) er godt lagd til rette for bilturisme. Her får ein tilgang på ei mange fantastiske utsiktspunkt, og det er svært lett å komme seg hit. Ei ugløymeleg oppleving av fjellandskapet på det fredelegaste kan ein få ved å leggje inn ei overnatting på toppen, då heile området blir stengt for inngåande biltrafikk om kvelden.

For motorsportentusiasten: Col dei Turini (Frankrike)

Det vakre naturområdet der det kjende rallyløpet Rally Monte Carlo bruker å gå. Ruta er ikkje særleg utfordrande i normal køyrefart, men ein deler ofte dei tronge vegane med mange syklistar. På toppen er det eit par hotell og eit museum som er vigd til rallyet, som først vart arrangert i 1911. Her finn ein òg ein nasjonalpark, der ein kan parkere bilen og vandre i storslått natur.

For den eventyrlystne: Abanopasset (Georgia, Tusheti-regionen)

Ein fantastisk gåvepakke for den ambisiøse bilturisten. Denne fem mil lange ruta i den avsidesliggjande Tusheti-regionen er likevel krevjande, sjølv for erfarne sjåførar, men gevinsten er ei naturoppleving av dei heilt sjeldne. Gjestfridommen i området er tilsvarande høg. NB: Firehjulstrekkjar – og nervar av stål – er obligatorisk her.

Kjelde: Naf

Viktige kort

Vognkort og førarkort er ikkje dei einaste korta du må ha med deg. Når du skal på biltur utanfor norskegrensa, bør du òg ha med deg europeisk helsetrygdekort.

– Så lenge du er i eit EØS-land, har du som norsk statsborgar rett på helsehjelp på lik linje med dei som bur der. Eit europeisk helsetrygdekort er bevis på dette. Det kostar ikkje noko og kan bestillast via Helfo, seier Sødal.

Eit anna kort du bør ha med, er eit såkalla «grønt kort», eit internasjonalt bevis som stadfestar at bilen din er forsikra. Bilforsikringa di skal gjelde over heile Europa, sjølv om det er verdt å sjekke dette med forsikringsselskapet før du reiser inn i ein del austeuropeiske land, til dømes Kosovo.

PASS PÅ: Italias historiske sentrum («centro storico») er ofte stengt for innkjørsel hvis du ikke bor der. Å bryte regelen som turist kan føre til saftige bøter.   Foto: Shutterstock / NTB Scanpix
PASS PÅ: Italias historiske sentrum («centro storico») er ofte stengt for innkjørsel hvis du ikke bor der. Å bryte regelen som turist kan føre til saftige bøter. Foto: Shutterstock / NTB Scanpix

– Dess lenger aust i Europa du kjem, dess viktigare er det å ha med eit grønt kort. Om du berre har tenkt deg på bilferie i Vest-Europa, er det strengt teke ikkje nødvendig, men det kan gjere prosessen enklare om du hamnar i ei ulykke. Sidan det kan bestillast gratis frå forsikringsselskapet ditt, er det ingen grunn til å ikkje ha det med, seier han.

– Risikosport

Bubilferie har på få år vorte ein av dei mest populære reiseformene for nordmenn. Campingplassar finst stort sett overalt, men om sommaren kan det vere lurt å reservere plass på førehand, i alle fall om du har tenkt å bli ei stund. Om du vil overnatte i bilen utanfor campingplassane, tilrår Sødal å setje seg grundig inn i både lokale forhold og lovgiving.

FRIHET: Få reiseformer byr på den samme fleksibiliteten som kjøring, særlig hvis du har mulighet til å overnatte i bilen. Men tenk først sikkerhet før du slår deg til for natten. Foto: Shutterstock / NBT Scanpix
FRIHET: Få reiseformer byr på den samme fleksibiliteten som kjøring, særlig hvis du har mulighet til å overnatte i bilen. Men tenk først sikkerhet før du slår deg til for natten. Foto: Shutterstock / NBT Scanpix

– Det kjem sjølvsagt mykje an på kvar du er, men personleg ser eg på det som ein risikosport. På E6 i Sverige, til dømes, har det vore mange tilfelle av ran av sovande bilistar langs motorvegen om kveldane. I Noreg er vi nok litt for vande til å kunne overnatte stort sett der vi vil i fri natur, trygt og lovleg, men viss du er i utlandet kan det vere lurt å google litt i forkant. Det er òg mange land der overnatting i bil er ulovleg utanom raste eller campingplassar.

Neste artikkel

Korona: Kotelettkongen som vart smitteversting