Annonse
Annonse
Annonse
Annonse

Listhaug gir etter for EUs fôrkrav

Norge har lenge kjempa imot strenge EU-restriksjonar ved bruk av fiskemjøl i dyrefôr. Nå gir regjeringa etter. Det kan gi meir soya-import og dyrare kraftfôr.

Fiskemjøl blir i dag brukt som ein av ingrediensane i kraftfôret for blant anna smågris. Strenge EU-restriksjonar for fôrproduksjonen kan auke kostnadsnivået og føre til at fiskemjølet blir erstatta med importert soya. Landbruks- og matministeren beklagar avgjerda, men ser ingen veg utanom å innføre EU-reglane. Foto: Bjarne Bekkeheien Aase
Fiskemjøl blir i dag brukt som ein av ingrediensane i kraftfôret for blant anna smågris. Strenge EU-restriksjonar for fôrproduksjonen kan auke kostnadsnivået og føre til at fiskemjølet blir erstatta med importert soya. Landbruks- og matministeren beklagar avgjerda, men ser ingen veg utanom å innføre EU-reglane. Foto: Bjarne Bekkeheien Aase

I over ti år har det vore strid mellom Norge og EU om bruk av fiskemjøl i dyrefôr. Utbrotet
av kugalskap i Storbritannia førte til forbud mot fiskemjøl i fôret til drøvtyggjarar òg i EØS-området.

Norge har lenge kjempa imot strenge EU-restriksjonar om separate produksjonslinjer for andre delar av fôrproduksjonen. Sist veke bestemte likevel landbruks- og matminister Sylvi Listhaug (Frp) at Norge vil gå med på å innføre EU-krava.

Les også: Hysj, Norge bruker fiskemel i fôr...

Fiskemjøl-striden med EU

Etter utbrotet av kugalskap i Storbritannia innførte EU forbod mot fiskemjøl i drøvtyggjarfôr.

Då forbodet skulle innlemmast i EØS-avtalen i 2002 bad Norge om unntak, noko EU ikkje aksepterte.

Frå 2006 har EØS-avtalen hatt krav om å skilje produksjon av fôr med og utan fiskemjøl, men partane har ulikt syn på praktiseringa.

I fjor varsla ESA at dei ville trekkje Norge inn for EFTA-domstolen om ikkje regelverk og praksis blei endra.

I Norge er det lang tradisjon for òg å hente fôr frå havet til husdyr og det er aldri påvist kugalskap i Norge.

Kjelde: Landbruks- og matdepartementet

– Vi hadde i praksis ikkje noko val. Den førre regjeringa prøvde å påverke EU, men nå er vi tvungne til å innføre reglane. Alternativet var å ta saka til EFTA-domstolen, men der ville vi 100 prosent sikkert tapt, seier Listhaug.

Kan bli erstatta med soya

Fiskemjøl i fôret skal ha særleg positiv effekt for grisungar og små kyllingar, og blir òg set på som viktig for økologiske produksjonar. I dag skjer den norske produksjonen av fôr med og utan fiskemjøl på same produksjonslinje, men på ulike tidspunkt og med strenge hygienekrav.

Les også: Mattilsynet åpner for beinmel som laksefôr

Det er likevel ikkje nok for EFTAs overvakingsorgan ESA. Dei krev at produksjonslinjene for fôr med og utan fiskemjøl skal vere fysisk separert. Det vil krevje store investeringar og bli kostbart, ifølgje styresmaktene.

«Heilt separate produksjonslinjer vil gi stort investeringsbehov, auka driftskostnader, vesentleg endra logistikk og vil vere konkurransevridande for norske fôrfabrikkar og for norsk landbruk», skriv Landbruks- og matdepartementet (LMD) til ESA.

Dei skriv vidare at det er mogleg, men ikkje ønskeleg, å
 slutte og bruke fiskemjøl i fôret.

«Fjerning av fiskemjøl frå fabrikkane vil føre til eit auka og ikkje berekraftig behov for å importere soya frå land utanfor EØS», skriv LMD.

Dei viser vidare til at det ikkje skal vere risiko for å få kugalskap frå fiskemjøl, at fiskemjøl er GMO-trygt og at det også skal bidra til ein vesentleg reduksjon i bruken av antibiotika.

Listhaug beklagar

Listhaug beklagar sterkt avgjerda om å innføre EU-reglane.

– Det er synd. Reglane er heilt overflødige med tanke på mattryggleiken, men dei vil ha negativ betydning for fôrproduksjonen. Særleg for svin og kylling. Det er eit regelverk som aldri burde blitt innført, seier ho.

«Reglane er heilt overflødige med tanke på mattryggleiken, og dei vil ha negativ betydning for fôrproduksjonen.»

Sylvi Listhaug, landbruks- og matminister
Annonse

Les også: 70 prosent av fiskefôret kommer frå kornråvarer

Listhaug seier ho ikkje veit kor stor innsats den førre regjeringa la ned for å stoppe reglane, men ho seier innsatsen tydelegvis ikkje har gitt resultat.

– Har du hatt kontakt med EU om saka?

– Nei, men sjølv om vi nå må innføre reglane vil vi jobbe vidare mot EU for å prøve å påverke dei til å endre krava, seier Listhaug.

Listhaug seier konsekvensen av å innføre reglane kan bli større investeringar for landbruket og dyrare kraftfôr.

– Blir auka fôrkostnad kompensert i jordbruksoppgjeret?

– Eg ser ikkje det som naturleg. Det er ei sak næringa må løyse.

– Auka kostnader kjem uansett inn i jordbruksoppgjeret?

– Det vil ta tid før kostnadene slår inn. Det skjer ikkje i morgon. Det vil måtte bli ei tilpassing over tid. Dette er ikkje noko vi ønskjer, men det er eit resultat av at den førre regjeringa ikkje klarde påverke EU, seier ho.

Listhaug seier regjeringa vil gå dialog med ESA om korleis og når dei nye reglane skal gjennomførast i praksis.

Fryktar konsekvensane

Administrerande direktør Knut Røflo i Felleskjøpet Fôrutvikling seier det er gunstig å ha fiskemjøl i fôret, spesielt for unge, einmaga dyr. Han seier konsekvensen av avgjerda kan bli at fiskemjøl bli erstatta med andre proteinvarer og at fôret blir dyrare. I startfôr til unge einmaga dyr kan det vere over fem prosent fiskemjøl, men i snitt for gris og kylling reknar han med at fiskemjølet utgjer mindre enn ein prosent av råvarene.

– Sjølv om det er lite i prosent, så er det ein viktig ingrediens. Spesielt for unge dyr blir det meir krevjande å lage godt fôr, seier han og viser til at endringar lett kan få følgjer for dyrehelse og dyrevelferd.

Neste artikkel

Partiet gjekk til val på å bevare jordbruket i kommunen. No står fleire gardar og mark til forfall