Kvar dag blir det lagt ned meir enn eitt mjølkebruk i snitt her i landet, og det er stor forskjell mellom fylka kor nedleggingstakten går raskast.
Målt i prosent er Østfold fylket som er klart hardast ramma. Der valde kvar 15. mjølkebonde å leggje ned drifta og selje mjølkekvoten.
– Vi treng meir grasproduksjon for å hindre avrenning til vassdraga, og slett ikkje ein så rask nedgang som nå, seier styremedlem i Østfold Bondelag, Ellen Skauen Ruud, som liker dårleg at heimfylket toppar nedleggingslista med sal av heile 6,6 prosent av mjølkekvotane.
Legg ned storgard
Det faktiske talet på bønder som sluttar med mjølk er derimot klart høgast i produksjonstunge fylke som Sør-Trøndelag, Møre og Romsdal og Rogaland, alle med godt over 50 nedlagde mjølkebruk kvar i år.
Ein av mjølkebøndene som valde å selje kvoten er Arvid Kvalbein, som nyleg har overtatt ein stor gard i eit av landets beste jordbruksdistrikt.
Les også: Færre bønder gir opp
– Eg kom fram til at utsiktene var betre både med tanke på fritid og inntekt ved å satse vidare på åtte til fire-jobben, seier Kvalbein, som har ein gard på over 230 dekar dyrka jord på Austvoll like ved det kraftig ekspanderande rogalandsbyen Sandnes.
Mjølkekvoten på heimegarden var på 208.000 liter, nesten dobbelt så stor som på eit gjennomsnittsbruk.
Kvalbein meiner også at fjøset, med plass til 90 storfe, kunne ha blitt brukt i minst 15 år til. Likevel valde han å selje mjølkekvoten og starte salet av kyr, ungdyr og oksar. Kyrne forsvann ut av fjøsdøra for siste gong for få dagar sidan.
Les også: Krever tallene på bordet
– Han hadde det ikkje lett då, seier kona Jorunn Kvalbein.
Skatteråd framfor kyr
Etter nær 20 år i kontorjobb, og dei siste åra i ei godt betalt stilling som skatterådgjevar i eit multinasjonalt revisjonsselskap, falma planane om å ta over heimegarden.
– Eg har vore avløysar sidan eg var liten. Eg har budd heime på garden og alltid vore med på gardsarbeidet. Planen var heile tida å overta etter far, men nå er graset grønare på andre sida av gjerdet, meiner Arvid Kvalbein (41).
Les også: Auka målprisar kan gje meir import
Han overtok garden nå i haust, og han utelukkar ikkje at synet på vidare drift kunne vore annleis om han framleis var 30 år.
– Men samtidig må ein også innsjå at ein ikkje er 30 år heile livet, seier han og konkluderte med at utsiktene til lange arbeidsdagar, helgejobbing og stor lånegjeld var meir tungtvegande enn alle dei positive sidene ved å vere mjølkebonde.
Tre søsken
Den delen av mjølkekvoten han kunne selje privat gjekk til sju forskjellige bønder. Tre i kommunane Time, Karmøy og Hjelmeland, medan fire av kjøparane driv gard i Hå.
Inntekta frå kvotesalet delar han med tre søsken, og snittprisen på 6,50 kroner literen er Kvalbein brukbart nøgd med.
– Det er ganske mykje mindre enn prisane i fjor, men samtidig fekk eg iallfall litt for kvoten nå, seier Kvalbein, som legg opp til å kombinere kontorjobben med korndrift på garden når kyr og oksar snart er historie.
Les også: Taper stort på samdrift
Publisert onsdag 26.11.2008 kl. 01:00
Siste innenriks
